گوش از پليدى است ، تخم ترتيزك بستانى و بورك فتيله شود و در گوش كنند و بعد از سه روز بيرون آرند ، پليديهاى زياد با خود مىآورد . فتيله‌هايى كه عسل در آن داخل است خوبند . فصل نهم بند آمدن گوش ، كه چندين حالت دارد : سرشتى : كه پرده‌اى بر سوراخ گوش است . پليدى و كثافت ، خون منعقد ، گوشت زائد ، زگيل ، شن يا هستهء ميوه كه داخل گوش است ، يا جانورى در آن مرده است . خلط لزج و چسبناك كه سوراخ يا مجراى عصب را گرفته و انسان هميشه حس مىكند كه گوشش بسته است . گاهى از اثر باد شديد روى مىدهد . علاج : اگر از پرده‌هاى نازك يا از گوشت زائد و مادرزادى است كه مجرا را بسته است ، اگر در ته باشد صعب العلاج است ، اگر پديدار است و در ژرفا نيست علاجش آسان‌تر است . آنچه را كه در ته است بايد با ابزارى بسيار نازك بريد و نگذاشت كه به هم آيد چنان‌كه شرح خواهيم داد . اگر در بالا و پديدار است ، بايد با كاردى كه در عمليات بريدن بواسير بينى به كار مىبرند ، آن را بريد و فتيله از زاج زرد و امثال آن را در گوش فروكرد كه گوشت را از باز روييدن بازدارد . اگر بند آمدن از اشيائى است كه بر آن چسبيده ، قطرهء روغنى مانند روغن گل ، روغن سوسن ، روغن خيرى ، خوب است . اگر چسبيده جانورى است كه در گوش مرده ، نوعى روغن استعمال شود كه آن را بركند و به آرامى وسيلهء آلت گوش سفتن بيرون آورده شود . اگر از زيادى گوشت يا زگيل است ، بايد با آب گرم و بورهء قرمز شسته و مس سوخته و زرنيخ سرخ را بسايند و با سركه در گوش چكانند تا گوشت زائد بسوزد ، بعدا زخم را مداوا كرد . گويند اگر پياپى زهرهء خوك در گوش ريزند بسيار نافع است . گاهى كه انسان پندارد گوشش بسته است ، روغن سوسن ، يا زهرهء گاو نر در افشرهء سلق در گوش چكانند . افشرهء شاهدانه و حنظل در علاج مسدود شدن گوش ويژگى دارد . اگر بسته شدن از پليدى است ، داروها را ذكر كرديم . علاوه بر آن فتيله از بزر ترتيزك و بورك كه سه روز در گوش باشد خوب است . قرصهاى خربق در اين‌باره قوىتر است كه عصب را نيز تنقيه مىكند . نسخهء قرصهاى خربق : خربق سفيد دو مثقال ، بورهء قرمز شانزده مثقال ، زعفران سه مثقال ، بكوبند و با سركه بسايند و قرص سازند و اگر نياز بود قرص را در سركه حل كنند و در گوش